Bahaya Mikroplastik terhadap Kesihatan Anda dan Cara Mengurangkannya

Ia bukan berita baru. Plastik telah menjadi masalah besar di seluruh dunia selama beberapa dekad yang lalu. Setiap tahun, manusia menghasilkan 350 juta tan metrik produk sisa plastik, dan angka ini dijangka akan terus meningkat lebih daripada 3 kali ganda menjelang 2060 jika tiada perubahan.

Namun, itu hanyalah permulaan. Kita hidup dalam masyarakat yang terlalu bergantung kepada plastik, dari bekas makanan dan air hingga pakaian sintetik dan produk yang kita gunakan. Kini diketahui bahawa zarah plastik tersebar di udara yang kita hirup dan diserap ke dalam sistem kita.

Pelbagai kajian telah mendedahkan bahawa kita secara senyap-senyap memakan dan menyimpan mikroplastik di dalam organ kita, yang membawa kepada penyakit kronik, masalah hormon, dan jenis kanser tertentu. Dianggarkan bahawa, secara purata, kita memakan 1 kad kredit mikroplastik setiap minggu dari segi saiz.

Ini menimbulkan persoalan, apakah bahaya mikroplastik terhadap kesihatan kita, dan bagaimana kita boleh mengatasinya?

Artikel ini akan membincangkan kesan mikroplastik dan memberikan cara praktikal untuk mengurangkan kesan mereka terhadap kesihatan dan kesejahteraan keseluruhan.

Mikroplastik adalah zarah plastik kecil yang kurang daripada 5 milimeter yang berasal dari penguraian barang plastik yang lebih besar, serat pakaian sintetik, dan produk penjagaan diri.

Mikroplastik boleh tersebar melalui udara sebagai zarah, yang boleh dihidu oleh manusia dan haiwan. Setelah berada di udara, mikroplastik boleh dibawa oleh arus angin dan bergerak jauh, berpotensi mencemari kawasan yang terpencil.

Selain daripada penyedutan, manusia juga boleh secara tidak sengaja memakan mikroplastik melalui makanan dan minuman yang telah dicemari dengan mereka. Sebagai contoh, hidupan marin boleh menelan mikroplastik, yang kemudian boleh terkumpul dalam rantaian makanan dan akhirnya dimakan oleh manusia.

Berikut adalah beberapa makanan yang telah didapati mengandungi tahap mikroplastik yang lebih tinggi:

• Sardin
• Salmon
• Garam laut
• Air botol
• Bir
• Madu
• Teh
• Nasi segera
• Epal
• Selada
• Lobak
• Daging yang diproses

Setelah berada di dalam badan, mikroplastik berpotensi berinteraksi dengan tisu dan sel, yang membawa kepada keradangan dan kerosakan sel.

Dari kedalaman lautan kita hingga ke puncak Gunung Everest, plastik ada di mana-mana. Sehingga kini, kita tidak mempunyai cara untuk sepenuhnya menghapuskan pendedahan kita kepada mikroplastik, dan sejauh mana kesan kesihatan mikroplastik belum sepenuhnya difahami.

Kajian terkini telah mendokumentasikan kehadiran mikroplastik di semua bahagian paru-paru manusia, testis, plasenta, darah, dan susu ibu.

Berikut adalah beberapa bahaya kesihatan yang berpotensi daripada mikroplastik

Apabila mikroplastik berinteraksi dengan sel dan tisu, mereka mungkin mencetuskan tindak balas imun, menyebabkan keradangan di kawasan yang terjejas. Keradangan kronik telah dikaitkan dengan perkembangan pelbagai keadaan kesihatan, seperti kanser, penyakit kardiovaskular, dan gangguan autoimun.

Selain itu, mikroplastik mungkin merosakkan sel secara fizikal, yang membawa kepada kematian sel dan potensi disfungsi tisu. Kajian telah menunjukkan bahawa orang dengan keradangan kronik dan masalah kesihatan usus lebih cenderung untuk mengumpul mikroplastik di dalam usus dan organ abdomen mereka.

Bahan kimia yang terdapat dalam plastik, seperti phthalates dan bisphenol A, boleh mengganggu hormon semula jadi badan dan mengganggu keseimbangan hormon dalam badan anda.

Berikut adalah beberapa kesan mikroplastik yang mungkin terhadap hormon anda:

• Pertumbuhan yang tertangguh
• Gangguan dalam metabolisme
• Penurunan fungsi reproduktif
• Fungsi otak yang terjejas

Isu pengumpulan mikroplastik tidak pernah lebih kritikal berhubung dengan penurunan kadar kesuburan yang diperhatikan dalam beberapa dekad kebelakangan ini. Menurut data terkini, purata bilangan sperma lelaki di negara-negara Barat telah menurun lebih daripada 50% dalam 40 tahun yang lalu.

Walaupun tiada hubungan jelas telah ditetapkan antara pendedahan berlebihan kepada mikroplastik dan kemandulan, kajian terkini mendapati bahawa manusia mempunyai kepekatan mikroplastik tiga kali ganda di dalam testis mereka berbanding haiwan. Pendedahan kepada mikroplastik telah didapati mengurangkan bilangan sperma, mengurangkan motiliti sperma, dan menyebabkan keradangan testis.

Dalam kajian tikus, pendedahan kepada mikroplastik membawa kepada penurunan yang ketara dalam tahap testosteron dan kerosakan testis pada tikus jantan.

Mikroplastik boleh menyerap dan menumpukan bahan kimia berbahaya, seperti racun perosak dan logam berat. Disebabkan saiznya yang kecil dan luas permukaannya yang besar, mikroplastik mempunyai keupayaan untuk menarik dan mengumpul pelbagai pencemar alam sekitar.

Pencemar ini, termasuk racun perosak dan logam berat, boleh melekat pada permukaan mikroplastik. Apabila mikroplastik yang tercemar ini ditelan atau dihidu, bahan kimia toksik mungkin dilepaskan ke dalam badan. Bergantung kepada bahan kimia yang terlibat, ini boleh membawa kepada pelbagai kesan kesihatan yang buruk.

Pendedahan kepada logam berat yang terdapat dalam mikroplastik telah dikaitkan dengan:

• Gangguan neurologi
• Kerosakan buah pinggang
• Perkembangan kanser
• Disfungsi hormon
• Masalah pertumbuhan dan perkembangan

Kajian terkini telah mendapati mikroplastik dalam plasenta manusia, menimbulkan kebimbangan tentang potensi kesan terhadap perkembangan janin. Plasenta adalah organ penting yang menyediakan oksigen dan nutrien kepada janin yang sedang berkembang dalam rahim dan bertindak sebagai penghalang untuk melindungi janin daripada bahan berbahaya.

Kesan tepat mikroplastik yang terdapat dalam plasenta belum sepenuhnya difahami, tetapi model haiwan mencadangkan bahawa ia mungkin menghalang fungsi jantung dan perkembangan dalam janin yang sedang berkembang.

Pendedahan jangka panjang kepada mikroplastik mungkin secara tidak langsung mempengaruhi prestasi kecergasan. Tahap testosteron yang lebih rendah boleh memperlahankan pertumbuhan otot dan mengurangkan prestasi angkat berat.

Keradangan kronik dan kerengsaan dalam tisu jantung dan paru-paru boleh membawa kepada penurunan fungsi kardiovaskular dan pengambilan oksigen semasa bersenam. Masalah usus yang disebabkan oleh mikroplastik boleh menyebabkan ketidakseimbangan dalam mikrobioma usus yang berpotensi membawa kepada kekurangan nutrien, pemulihan yang terjejas, dan penurunan prestasi atlet.

1. Jangan gunakan bekas plastik

Untuk mengurangkan pendedahan kepada phthalates dan bahan kimia lain dalam makanan dan pembungkusan makanan, Akademi Pediatrik Amerika mengesyorkan menggunakan bekas keluli tahan karat dan kaca daripada plastik apabila mungkin.

Jika boleh, jangan panaskan makanan atau minuman dalam bekas plastik. Simpan makanan dalam bekas bukan plastik seperti kaca, keluli tahan karat, atau bekas silikon, yang boleh digunakan untuk memanaskan semula makanan anda.

Jangan letakkan plastik dalam mesin basuh pinggan, kerana haba boleh menyebabkan bahan kimia bocor. Semak kod kitar semula di bahagian bawah produk dan elakkan plastik dengan kod kitar semula 3, yang biasanya mengandungi phthalates.

Berikut adalah pelan untuk wanita yang harus anda cuba:

Dan untuk lelaki:

Kurangkan penggunaan plastik sekali pakai dengan membawa beg boleh guna semula ke kedai runcit, menggunakan beg kain zip untuk cucian kering, dan membawa cawan perjalanan untuk kopi bawa pulang.

Semasa membeli-belah, pilih produk yang mempunyai pembungkusan plastik yang minimum atau tiada. Cari item yang dibungkus dalam bahan kitar semula seperti kertas, kaca, atau aluminium.

Elakkan straw dan peralatan plastik sekali pakai. Sebaliknya, gunakan alternatif boleh guna semula yang diperbuat daripada logam, buluh, atau kaca.

Bahkan pilihan bahan pakaian penting apabila ia berkaitan dengan kesihatan anda. Kain sintetik seperti poliester dan nilon mengeluarkan mikrofiber apabila dicuci, menyumbang kepada pencemaran mikroplastik. Pilih kain semula jadi seperti kapas, linen, atau wol apabila mungkin.

Sebagai masyarakat, kita baru kini mula memahami kesan kebergantungan kita kepada plastik. Ia bukan hanya tentang bahaya besar yang plastik lakukan kepada alam sekitar kita, tetapi sebagai individu, kita terdedah kepada bahaya mikroplastik dalam kehidupan seharian kita.

Mikroplastik bukanlah masalah mikro. Kita mempunyai ancaman kesihatan yang serius yang mempengaruhi semua orang di dunia dan kemungkinan akan terus berlanjutan jika kita mengekalkan status quo.

Rujukan:

1. Topik: Sisa plastik global. (2024, 10 Januari). Statista. https://www.statista.com/topics/5401/global-plastic-waste/#topicOverview
2. Lee, Y., Cho, J., Sohn, J., & Kim, C. (2023). Kesan Kesihatan Pendedahan Mikroplastik: Isu Semasa dan Perspektif di Korea Selatan. Jurnal Perubatan Yonsei, 64(5), 301–308. https://doi.org/10.3349/ymj.2023.0048
3. Campanale, C., Massarelli, C., Savino, I., Locaputo, V., & Uricchio, V. F. (2020). Kajian ulasan terperinci mengenai kesan berpotensi mikroplastik dan bahan tambahan yang membimbangkan terhadap kesihatan manusia. Jurnal Antarabangsa Penyelidikan Alam Sekitar dan Kesihatan Awam, 17(4), 1212. https://doi.org/10.3390/ijerph17041212
4. Hu, C. J., Garcia, M. A., Nihart, A., Liu, R., Yin, L., Adolphi, N., Gallego, D. F., Kang, H., Campen, M. J., & Yu, X. (2024). Kehadiran mikroplastik dalam testis anjing dan manusia serta potensi kaitannya dengan bilangan sperma dan berat testis dan epididimis. Sains toksikologi: jurnal rasmi Persatuan Toksikologi, kfae060. Penerbitan dalam talian awal. https://doi.org/10.1093/toxsci/kfae060
5. Persatuan, E. (2019, 20 November). Kesan EDC terhadap sistem reproduktif. Persatuan Endokrin. https://admin.endocrine.org/topics/edc/what-edcs-are/common-edcs/reproduction#:~:text=In%20people%2C%20EDCs%20have%20been,as%20BPA%20in%20the%20body.
6. Garcia, M. A., Liu, R., Nihart, A., Hayek, E. E., Castillo, E., Barrozo, E. R., Suter, M. A., Bleske, B., Scott, J., Forsythe, K., Gonzalez-Estrella, J., Aagaard, K. M., & Campen, M. J. (2024). Kuantifikasi dan pengenalan pengumpulan mikroplastik dalam spesimen plasenta manusia menggunakan kromatografi gas pirolisis spektrometri jisim. Sains toksikologi. https://doi.org/10.1093/toxsci/kfae021

Soalan Lazim